Expositie Russische Iconen in Museum Klooster Ter Apel, de collectie Wilbers

Expositie Russische Iconen in Museum Klooster Ter Apel, de collectie Wilbers

Het Museum Klooster Ter Apel verkreeg in 2018 per legaat een bijzondere particuliere collectie. De collectie bestaat uit 32 Russische Iconen uit de 18e en 19e eeuw en twee kloosterkisten.

De Iconen hingen destijds in Russisch-Orthodoxe kerken, vooral in Noord-Rusland maar ook in Russische huiskamers. Het museum heeft deze deelcollectie vernoemd naar haar schenker, mevrouw F. Wilbers.

Iconen

Een icoon is een afbeelding van Christus, de Moeder Gods, heiligen of hoogfeesten. Iconen behoren tot de oosters-orthodoxe, de oriëntaals-orthodoxe en oosters-katholieke kerken en zijn onlosmakelijk verbonden met het kerkelijke en spirituele leven van deze kerken en hun gelovigen.

Iconen zijn geschilderd op een houten paneel. Bij het schilderen dient rekening gehouden te worden met bepaalde regels. Deze regels zijn vervat in de schildersboeken, (in Rusland de Podlinniks) en hebben de bedoeling voor zuiverheid en uniformiteit te zorgen en niet af te wijken van de leerstellingen van de Kerk. Het schilderen van iconen is binnen de oosters-orthodoxe kerk een werk waarvoor Gods zegen gevraagd wordt; het gaat in de regel gepaard met gebed en vasten. Een icoon wordt meestal niet gesigneerd, omdat men ervan uitgaat dat het Gods hand is die het schilderen begeleidde; de Grieken signeren hun iconen wel. De Russische icoon heeft zijn oorsprong in de Byzantijnse traditie, maar al vroeg is de iconenschilderkunst in Rusland zich op haar eigen manier gaan ontwikkelen en maakte ze zich los van de Byzantijns-Griekse stijl. Er ontstonden verscheidene scholen in Rusland met hun eigen stijlkenmerken.

Tentoonstelling

De collectie is tentoongesteld in het voormalige gastenverblijf van Museum Klooster Ter Apel, dat speciaal is aangepast voor deze collectie. In de collectie zijn van de bekende thema’s afbeeldingen te zien, zoals Christus Pantocrator, Het Heilige Mandylion, de Anastasis, Maria, Aartsengelen, Apostelen, Profeten, de heilige Nicolaas, Feesticonen, de Deesis, Het alziend oog. Kortom, een prachtige verzameling die in zeer goede staat verkeerd.