Historische gebouwen in Westerwolde

Historisch erfgoed in Westerwolde, Groningen

Westerwolde is een regio met een rijke historie, dit is te zien aan de vele prachtige oude gebouwen. Het Klooster in Ter Apel, de Burcht in Wedde, de vele monumentale herenboerderijen. Een kleine greep uit het historisch erfgoed van Westerwolde, Groningen.

Klooster Ter Apel

In 1464 kreeg de Orde van het Heilig Kruis [Ordo Sanctae Crucis] de nederzetting Apell geschonken onder voorwaarde dat op deze plek een klooster zou verrijzen. Het Ordebestuur van dit klooster accepteerde Apell als een Godsgeschenk. Er werden vier priesters en enkele lekenbroeders naar Apell gestuurd. Zo ontstond er een nieuw klooster in de landstreek Westerwolde, dat de naam kreeg Domus Novae Lucis, Huis van het Nieuwe Licht. Tussen 1465 en 1561 werd gewerkt aan de bouw van het klooster volgens een middeleeuws plan. Behalve het conventgebouw, betekende dat ook de realisatie van ondermeer een poortgebouw, watermolens, perkamenthuis, bak- en brouwhuis en een gastenverblijf. Met de verovering van het gebied door Willem Lodewijk van Nassau in 1593 werd het katholieke geloof afgezworen (Reformatie).

Stormen, brand en hoge onderhoudskosten zorgden voor grote problemen in de eeuwen na 1600. Het statige klooster onderging daardoor helaas veel aanpassingen tot 1930. Tussen 1930 en 1933 werd het Klooster, op initiatief van de Stad Groningen - destijds eigenaar van de enclave, zorgvuldig geconserveerd en gerestaureerd. 

Sinds 1992 behoort Klooster Ter Apel tot de UNESCO "Top 100" van onroerende objecten in Nederland.

Bron: www.kloosterterapel.nl

Klooster Ter Apel tegenwoordig

Tegenwoordig is het klooster een museum voor Klooster- en Kerkgeschiedenis en Religieuze kunst. Tevens zijn er twee galeriën voor hedendaagse kunst en een concertpodium.

Burcht Wedde

Wedde was strategisch gezien een belangrijke plaats omdat het lag op de handelsroute van de stad Groningen naar het Duitse Lingen en Westfalen. Het Huis te Wedde verrees als een onderkomen van de Addinga's (grootgrondbezitters met een aanzienlijke bestuurlijke macht) tussen 1362 en 1370. In de eeuwen erna wordt de burcht gesloopt, weer opgebouwd en verschillende malen aangepast. 

Door de strategische ligging aan de weg Groningen-Duitsland raakte de borg vaak betrokken bij krijgshandelingen. Zo werd in 1568 de Slag bij Heiligerlee voorbereid op de borg van Wedde. Het verhaal gaat dat Adolf van Nassau, de broer van Willem van Oranje, die sneuvelde bij deze slag, werd opgebaard in Wedde.

De burcht speelde ook een belangrijke rol in de rechtspraak. De rechtspraak vond plaats vanuit de burcht in Wedde (Huis te Wedde). waarna het vonnis werd voltrokken op de "Giezelbaarg" ("Galgenberg"). Velen werden hier gemarteld en gebrandmerkt en het was ook een plaats waar tot 1803 de doodvonnissen werden voltrokken. Tussen de burcht in Wedde en de Geselberg zou een onderaardse gang (hebben) bestaan.

In de 16e eeuw werden ook heksenprocessen gevoerd op de borg. Hierbij werden 19 vrouwen veroordeeld en als heks verbrand.

Bron: www.burchtwedde.nl

De burcht tegenwoordig

Tegenwoordig is de burcht in gebruik als kinderhotel. Tevens is er een restaurant en een museum gevestigd en worden er regelmatig evenementen georganiseerd.